W 19. edycji plebiscytu organizowanego przez Muzeum Historii Polski we współpracy z portalem historia.org.pl jury i internauci wyłonili laureatów trzech głównych kategorii: Edukacja, Wydarzenie i Wystawa. Konkurs obejmował 250 zgłoszeń — w tym 86 projektów w kategorii Edukacja, 108 w kategorii Wydarzenie i 49 w kategorii Wystawa — a w głosowaniu publiczności oddano 18 858 głosów. Autorem statuetki jest krakowski rzeźbiarz Maciej Zychowicz, a oprawę graficzną przygotował Ryszard Kajzer (Zerkaj Studio).
Co zwyciężyło w poszczególnych kategoriach?
W kategorii Edukacja nagrodę otrzymał projekt „Szlak Piastowski z klocków LEGO”, zrealizowany przez Klaster Turystyczny Szlak Piastowski wspólnie z Brzeskim Centrum Kultury i Historii Wahadło. Mobilna wystawa prezentowała makiety historycznych obiektów z XI wieku i odwiedziła 19 miejscowości na Szlaku Piastowskim. Towarzyszyły jej plansze edukacyjne oraz warsztaty, podczas których uczestnicy budowali elementy insygniów królewskich.
W kategorii Wydarzenie laureatem został projekt „Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii”, przygotowany przez Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie. Program obejmował m.in. warsztaty rękodzielnicze, średniowieczny weekend tańca na rynku oraz interaktywną wioskę dla dzieci, która przybliżała codzienne życie rycerzy, rzemieślników i mieszczan.
W kategorii Wystawa zwyciężyła ekspozycja „Magiczny dywan. Podróże w czasie” przygotowana przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Wystawa skierowana do rodzin z dziećmi w wieku 3–9 lat korzystała z motywu podróży na magicznym dywanie, ukazując historię, kulturę i przyrodę Ostrowa Tumskiego oraz elementy średniowiecznego grodu i katedry.
Jak przyznawano pozostałe nagrody?
Jury przyznało także Nagrodę Jury dla projektu „4 x Nowoczesność” Muzeum Narodowego w Krakowie. Projekt obejmował cztery wystawy poświęcone różnym odsłonom polskiej nowoczesności oraz towarzyszące im katalogi, sesje naukowe i programy edukacyjne. Nagrodę Specjalną Muzeum Historii Polski otrzymała wystawa stała „DNA Wałcza” w Muzeum Ziemi Wałeckiej, dokumentująca powojenne losy mieszkańców ziemi wałeckiej i gromadząca prawie 2000 eksponatów oraz kilkadziesiąt godzin nagrań wywiadów.
Finałową piętnastkę wybrała Komisja Konkursowa złożona m.in. z prof. Jolanty Choińskiej-Miki jako przewodniczącej, Wojciecha Ducha, Mariusza Cieślika, dr. Marka Mutora, Rafała Rogulskiego oraz Gabrieli Sierocińskiej-Dec. Ostateczne zwycięstwa w trzech kategoriach przesądziło publiczne głosowanie.
Jak przebiegał plebiscyt i co oznacza to dla organizatorów?
Plebiscyt składa się z dwóch etapów: zgłoszeń i selekcji przez jury, a następnie etapu ogólnodostępnego głosowania internetowego. Organizatorzy mogą zgłaszać projekty przez formularz na stronie whr.muzhp.pl, a do siedziby Muzeum Historii Polski można nadsyłać materiały filmowe, publikacje lub gry — adres do korespondencji to ul. Gwardii 1, 01-538 Warszawa. Dokumentacja nagrodzonych projektów przechowywana jest w archiwum organizatora.
Zgłoszenia do edycji objętych regulaminem przesyłane były w określonych terminach, a jury przyznawało punkty wybranym projektom, by wyłonić po pięć propozycji w każdej kategorii przechodzących do finału. W tym cyklu plebiscytu brały udział zarówno instytucje ogólnopolskie, jak i lokalne organizacje czy stowarzyszenia.
Do finału trafiło piętnaście projektów, z których internauci i jury wybrali zwycięzców. Statystyka zgłoszeń i liczba oddanych głosów potwierdzają zainteresowanie inicjatywami popularyzującymi historię w różnych regionach Polski.