środa, 9 września Imieniny: Piotr, Sergiusz, Mikołaj
Olsztyn
Teraz środa, 9 września 2026
Znane osoby

Józef Gąsiorowski — badacz mazurskiego folkloru

Julia Kamińska • 2 min czytania

Józef Gąsiorowski
Fot. Mateusz Opasiński · „Józef Gąsiorowski (grób) 01” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Józef Gąsiorowski (18 września 1853–30 lipca 1901) był autorem badań folklorystycznych poświęconych Mazurom.

Dane osobowe
Urodzenie18 września 1853, Zelów
Śmierć30 lipca 1901, Ryga
Zawódbibliotekarz; badacz folkloru
Działalność
Miejsce pracyCesarska Akademia Nauk w Petersburgu
Temat badańpieśni i podania mazurskie
Materiały4 zeszyty pieśni mazurskich
Pochówek i rodzina
Pochówekcmentarz ewangelicko-reformowany, ul. Żytnia, Warszawa (kwatera C-4-2)
SynBronisław Gąsiorowski
Córka (wydanie)prof. Zofia Szmidtowa (wydanie bibliofilskie, lata 70. XX w.)
Opracowanie wydaniaStanisław Świrko

Józef Gąsiorowski pracował jako bibliotekarz przy Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu i prowadził badania folklorystyczne dotyczące Mazur. W drugiej połowie XIX wieku odbył podróż terenową na Mazury, podczas której zbierał pieśni i podania wiejskie. Efektem tych badań stały się 4 zeszyty z zapisem pieśni mazurskich, które przez długi czas nie ukazały się drukiem. Zgromadzone przez niego materiały zachowały wartość źródłową dla badań nad lokalnym folklorem.

Jak wyglądało życie zawodowe Józefa Gąsiorowskiego?

Gąsiorowski urodził się w Zelowie w 1853 roku i zmarł w 1901 roku w Rydze. Zawodowo związany był z biblioteką Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu, gdzie pracował jako bibliotekarz. Rola w instytucji naukowej dawała mu dostęp do środowisk badawczych i możliwości prowadzenia badań etnograficznych poza miejscem zamieszkania.

Jak przebiegały jego badania mazurskie?

W latach 80. XIX wieku Gąsiorowski odbył podróż na Mazury i prowadził prace terenowe na wsi. Podczas badań zbierał pieśni i podania ludowe, zapisując materiał w zeszytach terenowych. Zapisane pieśni dokumentowały lokalne formy muzyczne i narracje ustne charakterystyczne dla społeczności mazurskich.

Co stało się z zebranymi materiałami?

Materiał z podróży pozostał w postaci czterech zeszytów i przez długi czas nie był publikowany. W latach 70. XX wieku pieśni zostały wydane bibliofilnie przez jego córkę, prof. Zofię Szmidtową, w opracowaniu Stanisława Świrko. Wydanie to udostępniło źródłowy materiał z końca XIX wieku badaczom i zainteresowanym folklorem regionalnym.

Gdzie został pochowany i kto był jego rodziną?

Józef Gąsiorowski został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ulicy Żytniej w Warszawie, w kwaterze C-4-2. Był ojcem Bronisława Gąsiorowskiego. Informacja o miejscu pochówku pozostaje jednym z potwierdzonych faktów dotyczących jego biografii.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Józef Gąsiorowski?
Józef Gąsiorowski urodził się 18 września 1853 roku w Zelowie.
Jakie prace prowadził Gąsiorowski na Mazurach?
Prowadził badania terenowe, podczas których zbierał pieśni i podania wiejskie; zapisał materiały w czterech zeszytach.
Gdzie pracował zawodowo Józef Gąsiorowski?
Pracował jako bibliotekarz w Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu.
Czy zbiory Gąsiorowskiego zostały wydane drukiem?
Tak — pieśni zostały bibliofilnie wydane w latach 70. XX wieku przez jego córkę, prof. Zofię Szmidtową, w opracowaniu Stanisława Świrko.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Kamińska

Nazywam się Julia Kamińska i w redakcji browarmia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również