Poniedziałek, 2 listopada Imieniny: Bogdan, Bohdana, Tobiasz
Teraz Poniedziałek, 2 listopada 2026
Znane osoby

Celestyn Myślenta — teolog luterański i rektor Albrechta

• Julia Kamińska • 3 min czytania

Celestyn Myślenta
Fot. Unknown authorUnknown author · „Coelestin Myslenta” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Celestyn Myślenta (27 marca 1588–20 kwietnia 1653) był polskim teologiem luterańskim, orientalistem i przez 24 lata rektorem Uniwersytetu Albrechta w Królewcu.

Dane osobowe
Urodzenie27 marca 1588, Kuty
Zgon20 kwietnia 1653, Królewiec
Zawódteolog luterański, orientalista, wykładowca
Wykształcenie
SzkołyWęgorzewo, Frydland
StudiaAlbertyna (Królewiec), Wittenberga, Lipsk, Gießen
Tytułdoktor teologii (Gießen)
Praca i stanowiska
UniwersytetAlbertyna w Królewcu — profesor, rektor
Funkcje kościelneasesor konsystorza sambijskiego; proboszcz katedry w Królewcu; wizytator szkolny
Najważniejsze publikacje
Prace"Manuale Prutenicum" (1626); program nauczania dla szkoły w Ełku (1638, z M. Eiflerem)

Celestyn Myślenta był polskojęzycznym duchownym i uczonym, znanym z nauki języków orientalnych oraz długiej kadencji rektorskiej na Uniwersytecie Albrechta. Jego działalność łączyła pracę akademicką z funkcjami w kościele ewangelickim.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 27 marca 1588 w Kutach jako syn Mateusza i Eufrozyny z Wiercińskich. Ojciec, pochodzący ze starej polskiej szlachty, osiadł w Kutach i pracował tam jako pastor protestancki. Językiem domowym Celestyna był polski.

Myślenta kształcił się w szkołach łacińskich w Węgorzewie i Frydlandzie. Studia uniwersyteckie rozpoczął na Albertynie w Królewcu, a następnie kontynuował naukę w Wittenberdze, Lipsku i Gießen. W Gießen uzyskał tytuł doktora teologii.

Praca naukowa i działalność na Uniwersytecie Albrechta

W 1619 został profesorem nadzwyczajnym w katedrze teologii, a w 1621 otrzymał stanowisko profesora zwyczajnego w katedrze hebrajskiego na uniwersytecie w Królewcu. Siedmiokrotnie pełnił funkcję rektora tej uczelni.

Od 1628 sprawował urząd rektora nieprzerwanie przez 24 lata. W 1644, jako rektor, przewodniczył uroczystościom setnej rocznicy założenia Albertyny.

Działalność kościelna i wkład w szkolnictwo

Równolegle z pracą akademicką pełnił funkcje w Kościele ewangelickim: od 1622 był asesorem konsystorza sambijskiego, od 1626 proboszczem kościoła katedralnego w Królewcu oraz wizytatorem szkolnym okręgu sambijskiego. Jako wizytator zalecał wprowadzenie nauki języka polskiego w szkołach luterańskich obok łaciny.

Publikacje i działalność wydawnicza

Był autorem licznych pism polemicznych, które ukazały się drukiem. W 1626 w Królewcu wydał obszerną pracę "Manuale Prutenicum" opisującą historię religii w Prusach od czasów pogańskich do roku 1625.

W 1638 wspólnie z M. Eiflerem opublikował program nauczania dla szkoły miejskiej w Ełku. Jego prace łączyły zainteresowania teologiczne z badaniem języków i historii regionalnej.

Śmierć i pochówek

Celestyn Myślenta zmarł 20 kwietnia 1653 w Królewcu. Na jego pogrzebie mowę wygłosił Simon Dach.

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodził się Celestyn Myślenta?
Urodził się 27 marca 1588 w Kutach.
Jakie języki znał Celestyn Myślenta?
Znał biegle hebrajski, chaldejski, arabski, syryjski, grekę i łacinę; słabiej posługiwał się językiem niemieckim.
Jaką rolę pełnił na Uniwersytecie Albrechta w Królewcu?
Był profesorem—m.in. katedry hebrajskiego—i od 1628 sprawował urząd rektora przez 24 lata, łącznie siedmiokrotnie piastując funkcję rektora.
Jakie prace opublikował Myślenta?
W 1626 opublikował "Manuale Prutenicum" dotyczące historii religii w Prusach, a w 1638 wraz z M. Eiflerem wydał program nauczania dla szkoły w Ełku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Kamińska

Nazywam się Julia Kamińska i w redakcji browarmia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również