Piątek, 11 września Imieniny: Jacek, Dagna, Feliks
Olsztyn
Teraz Piątek, 11 września 2026
Znane osoby

Feliks Teodor Gloeh — duchowny i naczelny kapelan Wojska Polskiego

Julia Kamińska • 3 min czytania

Feliks Teodor Gloeh
Fot. Unknown authorUnknown author · „Senior Gloeh” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Feliks Teodor Gloeh (20 listopada 1885–6 października 1960) był duchownym Kościoła Ewangelicko‑Augsburskiego, naczelnym kapelanem tego wyznania w Wojsku Polskim i dyrektorem Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoFeliks Teodor Gloeh
Urodzony20 listopada 1885, Warszawa
Zmarł6 października 1960, Warszawa
Zawódduchowny ewangelicko-augsburski, kapelan wojskowy
Funkcjenaczelny kapelan Wojska Polskiego; dyrektor Gimnazjum im. M. Reja
Wykształceniestudia w Halle, Berlinie i Dorpacie
ŻonaJanina z d. Angerstein
Dziecisyn Jan (1918–1944)
PochówekCmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie (aleja 9-1-5)
Ordery i odznaczeniaZłoty Krzyż Zasługi; Medal Niepodległości; Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1984)

Feliks Teodor Gloeh pełnił funkcje duchowne i edukacyjne w międzywojennej i powojennej Polsce. Był naczelny kapelan wyznania ewangelicko-augsburskiego w Wojsku Polskim oraz dyrektor Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie.

Wczesne życie i wykształcenie

Urodził się w Warszawie jako syn Ludwika Gloeha i Ludwiki z Buffów. Był starszym bratem Ottona, który służył jako major saperów w Wojsku Polskim.

Jako uczeń szkoły średniej uczestniczył w rozruchach antycarskich w 1905 roku. Po ukończeniu gimnazjum studiował filozofię i teologię w Halle, Berlinie i Dorpacie.

Działalność duszpasterska i wojskowa

W 1913 roku objął stanowisko wikarego w Warszawie i administrował parafią luterańską w Mławie oraz jej filiałem w Lipinach. W latach 1918–1922 sprawował dozór nad parafią ewangelicko‑augsburską w Żyrardowie.

W okresie 1915–1930 zajmował się nauczaniem religii ewangelickiej, między innymi w gimnazjum Mikołaja Reja. W czasie wojny z bolszewikami walczył jako ochotnik.

9 grudnia 1929 został wpisany do rezerwy duchowieństwa wojskowego ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. 1 listopada 1930 przeszedł na stanowisko zawodowego duchownego wojskowego z pierwszą lokatą w swoim duchowieństwie. W 1936 otrzymał awans na stopień seniora w duchowieństwie wojskowym.

Działalność publicystyczna i zaangażowanie społeczne

Przez całe dwudziestolecie międzywojenne kierował redakcją Głosu Ewangelickiego. W 1920 roku popierał przyłączenie Mazur i Warmii do Polski i stanął na czele Zrzeszenia Plebiscytowego Ewangelików Polskich, które wspierało opcję polską na terenie Prus Wschodnich.

W 1922 przez kilkanaście miesięcy był redaktorem Gazety Mazurskiej w Działdowie. W latach 1922–1939 należał do władz Zrzeszenia Ewangelików Polskich. Na początku lat dwudziestych działał przy przejęciu cerkwi former Keksholmskiego Pułku Lejb Gwardii przy ul. Puławskiej 4 w Warszawie dla potrzeb luterańskiego kościoła wojskowego.

Praca w oświacie i okres powojenny

Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się do Łucka, skąd potajemnie wrócił do Warszawy i pracował jako urzędnik w fabryce należącej do jego brata. Po wojnie, 24 października 1946, objął stanowisko szefa Wojskowego Urzędu Duszpasterstwa Ewangelicko‑Augsburskiego przy Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego i do lutego 1947 działał w tym urzędzie jednoosobowo.

Życie prywatne i odznaczenia

Był żonaty z Janiną z domu Angerstein (1887–1965). Ich syn Jan urodził się w 1918 roku i zginął jako żołnierz Powstania Warszawskiego 3 sierpnia 1944 roku.

Wyróżnienia otrzymane przez Feliksa Teodora Gloeha obejmują Złoty Krzyż Zasługi (18 marca 1932), Medal Niepodległości oraz odznaczenie "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" z 1984 roku. Został pochowany na Cmentarzu ewangelicko‑augsburskim w Warszawie (aleja 9-1-5).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Feliks Teodor Gloeh?
Urodził się 20 listopada 1885 roku w Warszawie.
Jakie funkcje pełnił w Wojsku Polskim?
Był duchownym wyznania ewangelicko‑augsburskiego, a następnie naczelnym kapelanem tego wyznania w Wojsku Polskim.
Czy Feliks Gloeh był zaangażowany społecznie lub publicystycznie?
Tak. Kierował redakcją Głosu Ewangelickiego, był redaktorem Gazety Mazurskiej i działał w Zrzeszeniu Ewangelików Polskich.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (1932), Medal Niepodległości oraz odznaczenie Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1984).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Kamińska

Nazywam się Julia Kamińska i w redakcji browarmia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również