| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Samuel Donder |
| Miejsce urodzenia | Lipińskie, powiat piski |
| Data śmierci | po 1914 r. |
| Zawód / rola | działacz oświatowy; poeta ludowy; korespondent |
| Działalność prasowa | |
| Publikacje | "Gazeta Lecka" (1882–1884), "Mazur" (od 1884), "Mazur Wschodnio-Pruski", "Gazeta Ludowa" (od 1896), "Mazur" w Szczytnie (od 1906) |
| Działalność społeczna | |
| Organizacje | propagator biblioteczek Towarzystwa Czytelni Ludowych; członek Mazurskiej Partii Ludowej |
Samuel Donder zasłynął jako lokalny działacz i autor korespondencji wierszowanych poruszających losy Mazurów. Jego publicystyka dotyczyła przede wszystkim szkolnictwa, migracji zarobkowej i zachowania kultury mazurskiej.
Życiorys i współpraca z prasą
Urodził się we wsi Lipińskie w powiecie piskim. W latach 1882–1884 pisał do "Gazety Leckiej", nadsyłając korespondencje ujęte w wierszowaną formę. Od 1884 roku współpracował z Janem Karolem Sembrzyckim przy czasopiśmie "Mazur", a po upadku tego pisma publikował w "Mazurze Wschodnio-Pruskim", w ełckiej "Gazecie Ludowej" od 1896 roku oraz w szczycieńskim "Mazurze" od 1906 roku.
Tematyka artykułów i poezji
W swoich tekstach poruszał problem germanizacji szkolnictwa na Mazurach oraz migracji zarobkowej mieszkańców regionu do niemieckiej Westfalii. Korespondencje miały formę wierszowaną i łączyły elementy literackie z publicystyką społeczną. Donder działał także jako propagator biblioteczek Towarzystwa Czytelni Ludowych, co wiązało się z jego zainteresowaniem popularyzacją czytelnictwa i wychowania oświatowego.
Działalność polityczna i społeczna
Był aktywny w Mazurskiej Partii Ludowej i zabiegał o poparcie mazurskich działaczy tej partii w wyborach do Sejmu Pruskiego. Występował przeciwko antypolskim wystąpieniom i poświęcał uwagę pielęgnowaniu kulturowej spuścizny Mazurów. Nie opowiadał się za powstaniem niezależnego państwa polskiego, a jego aktywność koncentrowała się na pracy wyborczej i kulturalnej.
Rodzina i współpracownicy
Współpracował z Janem Karolem Sembrzyckim przy redagowaniu czasopism dotyczących Mazurów. Jego bratem był Jan Donder, który również był poetą, publicystą i działaczem oświatowym. Ostatnim stwierdzonym terminem związanym z jego życiem jest rok 1914; wiadomo, że zmarł po 1914 r.
