| Podstawowe informacje | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Bogumił Labusz (Gottlieb Labusch) |
| Urodzenie | 24 sierpnia 1860, Rumy |
| Śmierć | 13 marca 1919, Jeziorany |
| Zawód | Rolnik, działacz społeczny |
| Działalność | |
| Partia | Mazurska Partia Ludowa — współzałożyciel, prezes 1903–1914 |
| Organy | Członek Naczelnej Rady Ludowej (1918); Sejm Dzielnicowy w Poznaniu |
| Inicjatywy | Gazety „Gazeta Ludowa” i „Mazur”; Bank Ludowy w Szczytnie (1910); kółka rolnicze; biblioteka Towarzystw Ludowych |
| Życie prywatne | |
| Małżeństwo | Wilhelmina z Piętków |
| Dzieci | Pięcioro dzieci (m.in. syn Bogumił, córka Emilia) |
| Pamięć | Hozębark przemianowano na Labuszewo (1948) |
Bogumił Labusz działał jako przedstawiciel polskiej społeczności na Mazurach, łącząc pracę rolnika z działalnością polityczną i społeczną.
Życiorys i początki działania
Pradziad Labusza nosił nazwisko Labousche i w XVII wieku opuścił Francję, po czym rodzina osiadła na Mazurach i uległa polonizacji. Bogumił był synem Jakuba (1820–1901). Uczył się w niemieckiej szkole ludowej, odbył służbę wojskową w armii pruskiej, a po jej zakończeniu zajął się gospodarstwem w Hozębarku w powiecie szczycieńskim.
Zaangażował się w działalność polityczną i wydawniczą. Był wśród założycieli Mazurskiej Partii Ludowej i współtworzył czasopisma „Gazeta Ludowa” oraz „Mazur”. W 1898 kierował Związkiem Wyborczym Mazurskiej Partii Ludowej, wspierając kandydata Zenona Lewandowskiego. Sam startował jako kandydat do parlamentu Rzeszy w 1903, 1908 i 1911, bez uzyskania mandatu; w latach 1903–1914 pełnił funkcję prezesa partii.
Działalność gospodarcza i społeczna
W 1910 współinicjował powstanie Banku Ludowego w Szczytnie i wszedł do jego zarządu. Organizował kółka rolnicze — jedno z nich prowadził w Hozębarku — oraz zajmował się biblioteką Towarzystw Ludowych. W jego domu mieścił się skład wydawniczy serii „Czytelnia Mazurska Lewandowskiego”. W 1914 władze pruskie krótko go internowały.
W 1918 reprezentował Mazury w Naczelnej Radzie Ludowej oraz w Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu. Zmarł 13 marca 1919 w czasie podróży ze szpitala w Królewcu do domu. Został pochowany w Hozębarku.
Rodzina i upamiętnienie
Był żonaty z Wilhelminą z Piętków; para miała pięcioro dzieci. Spośród potomków wyróżniali się syn Bogumił oraz córka Emilia, aktywni społecznie. Jego prawnuczką jest Urszula Pasławska — posłanka na Sejm RP, wiceprezes PSL, w latach 2012–2015 wiceminister skarbu państwa i wcześniej wicemarszałek województwa warmińsko-mazurskiego.
Miejscowość Hozębark została w 1948 przemianowana na Labuszewo na jego cześć.
