Poniedziałek, 16 listopada Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda
Teraz Poniedziałek, 16 listopada 2026
Znane osoby

Wacław Osiński — duchowny katolicki i działacz polonijny

• Julia Kamińska • 2 min czytania

Wacław Osiński
Fot. Unknown authorUnknown author · „Wacław Osiński 1929” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Wacław Ksawery Osiński był duchownym katolickim i aktywnym działaczem polonijnym działającym na Warmii i w Niemczech między końcem XIX a połową XX wieku.

Dane
Imię i nazwiskoWacław Ksawery Osiński
Urodzenie12 lutego 1868, Sztumska Wieś
Śmierć17 marca 1945, Wejherowo
Zawód / rolaDuchowny katolicki; działacz polonijny
Święcenia kapłańskie1894, Frombork
WykształcenieCollegium Marianum w Pelplinie; seminarium w Braniewie
Działalność
Redakcjaredaktor czasopisma "Warmiak"
OrganizacjeZwiązek Polaków w Prusach Wschodnich; IV Dzielnica Związku Polaków w Niemczech; Polsko-Katolickie Towarzystwo Szkolne w Olsztynie

Wacław Osiński był kapłanem rzymskokatolickim, który łączył pracę duszpasterską z aktywnością narodową i społeczną. Działał jako redaktor i organizator polskich środowisk na Warmii i wśród Polaków w Niemczech.

Jak wyglądały jego początki i wykształcenie?

W 1888 ukończył Collegium Marianum w Pelplinie, a następnie kontynuował naukę w gimnazjum w Malborku, gdzie uzyskał maturę w 1891 roku. Podjął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Braniewie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1894 roku we Fromborku i od tego czasu pełnił posługę duszpasterską na Warmii.

Jak prowadził działalność polonijną i wydawniczą?

Od 1904 roku pełnił funkcję proboszcza w Butrynach. Równocześnie był redaktorem czasopisma Warmiak oraz współzałożycielem i pierwszym prezesem Związku Polaków w Prusach Wschodnich. W 1919 roku objął stanowisko wiceprezesa polskiej Rady Ludowej na Warmii.

W 1920 roku współtworzył i został prezesem IV Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. Przez dłuższy czas kierował Polsko-Katolickim Towarzystwem Szkolnym w Olsztynie, angażując się w sprawy oświatowe i narodowe na terenie Prus Wschodnich.

Jakie były jego losy podczas II wojny światowej?

W marcu 1933 plebanię w Butrynach zaatakowały bojówki hitlerowskie, po czym Osiński zmuszony był do ucieczki. Po wybuchu wojny w 1939 roku został aresztowany i osadzony najpierw w obozie Hohenbruch, a następnie w Sachsenhausen. Wkrótce go zwolniono, lecz w 1940 roku ponownie trafił do aresztu.

Po kolejnych zwolnieniach zamieszkał na plebanii w Krośnie pod Braniewem, a później w domu emerytów dla duchownych w Ornecie. Zimą 1945 ewakuowano go przed ofensywą Armii Czerwonej; dotarł do Wejherowa, gdzie zmarł 17 marca 1945 roku.

Najczęstsze pytania

Kiedy Wacław Osiński otrzymał święcenia kapłańskie?
Święcenia kapłańskie przyjął w 1894 roku we Fromborku.
Za co był znany jako działacz polonijny?
Był redaktorem czasopisma "Warmiak", współzałożycielem Związku Polaków w Prusach Wschodnich i prezesem IV Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech.
Czy Wacław Osiński był więziony podczas II wojny światowej?
Tak. W 1939 roku został aresztowany i przebywał w obozie Hohenbruch, potem w Sachsenhausen. W 1940 roku ponownie trafił do aresztu.
Gdzie zmarł Wacław Osiński?
Zmarł w Wejherowie 17 marca 1945 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Kamińska

Nazywam się Julia Kamińska i w redakcji browarmia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również