| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Gustaf Kossinna |
| Data urodzenia | 28 września 1858 |
| Miejsce urodzenia | Tylża |
| Data śmierci | 20 grudnia 1931 |
| Miejsce śmierci | Berlin |
| Zawód | lingwista, profesor archeologii |
| Profesor | Friedrich-Wilhelms-Universität w Berlinie |
| Okres profesury | 1902–1927 |
| Wykształcenie | studia w Getyndze, Lipsku, Berlinie i Strasburgu (od 1876) |
| Koncepcje i dzieła | |
| Znany z | twórca „metody etnicznej”, archeologia osadnicza |
| Wybrane dzieła | Die deutsche Vorgeschichte; Die Herkunft der Germanen; Die deutsche Ostmark |
Gustaf Kossinna był badaczem, który rozwinął podejście łączące materiały archeologiczne z jednostkami etnicznymi. Jego prace skupiały się na wyjaśnieniu pochodzenia Germanów i zasięgów ich osadnictwa w epoce przedhistorycznej.
Życiorys i wykształcenie
W 1876 roku Kossinna rozpoczął studia w Getyndze, a następnie uczył się w Lipsku, Berlinie i Strasburgu. W 1902 roku objął katedrę archeologii na Friedrich-Wilhelms-Universität w Berlinie i pełnił tę funkcję do 1927 roku. Pochodził z zgermanizowanej rodziny mazurskiej.
Teoria osadnicza i metoda etniczna
Kossinna opracował tzw. metodę etniczną, nazywaną też archeologią osadniczą. Łączył on konkretne kultury archeologiczne z określonymi grupami etnicznymi i twierdził, że zasięg terytorialny kultury odpowiada zasięgowi osadnictwa danego ludu.
W swoich wnioskach Kossinna uważał, że plemiona germańskie w starożytności zasiedlały rozległe obszary środkowej Europy, w tym tereny dzisiejszej Polski. Twierdził też, że prasłowiańskie i późniejsze słowiańskie grupy osiedliły się na terenach takich jak błota Prypeci, a do szerszego rozprzestrzenienia się Słowian miało dojść dopiero w VI wieku.
Jak koncepcje Kossinny wpłynęły na politykę i badania?
Już na zjeździe Niemieckiego Towarzystwa Antropologicznego w Kassel w 1895 roku Kossinna wiązał swoje teorie z niemiecką ideą narodową i z roszczeniami terytorialnymi wobec ziem zamieszkanych przez Czechów i Polaków. Jego prace stały się inspiracją dla części ideologii narodowosocjalistycznej, a po zwycięstwie NSDAP zyskały w Niemczech większe uznanie.
W latach 1933–1936 ukazały się trzy wydania jego książki Die deutsche Vorgeschichte. Uczniowie Kossinny, na przykład Hans Schleif, podejmowali badania mające potwierdzić germańskie pochodzenie niektórych stanowisk archeologicznych, jak wykopaliska w Biskupinie. Przeciwko jego koncepcjom stanowczo występował były uczeń, polski archeolog Józef Kostrzewski, który stał się jednym z jego głównych oponentów i znalazł się na liście wrogów III Rzeszy.
Wybrane dzieła i publikacje
Poniżej znajdują się niektóre tytuły autorstwa Kossinny:
- Großgartacher und Rössener Stil (1908)
- Die deutsche Vorgeschichte (1912)
- Die Herkunft der Germanen. Zur Methode der Siedlungsarchäologie (1911)
- Der Goldfund vom Messingwerk bei Eberswalde (1913)
- Die deutsche Ostmark, ein Heimatboden der Germanen (1919)
- Altgermanische Kulturhöhe (1935)
- Ursprung und Verbreitung der Germanen in vor- und frühgeschichtlicher Zeit (wyd. 3, 1936)
Gustaf Kossinna zmarł w Berlinie 20 grudnia 1931 roku.
